Welkom
Biografie
CV
Theatersolo Denne
Theatersolo Suiker
Waar is Barry te zien
Gastenboek
Contact
Barry in de Media
Foto's
Links
Barry Atsma
Wijbrand Schaap voor Het Utrechts Nieuwsblad, 14 okt. 2004
 
Over ziektes kun je een toneelstuk schrijven, maar dat levert lang niet altijd goed theater op. Des te mooier is het dan ook dat Izaira Kersten en haar vriend Barry Atsma een prachtig stuk hebben gemaakt over een aandoening die bijna tot volksziekte is uitgegroeid: Suiker!.
 
,,Eigenlijk is het een heel erg theatrale ziekte, diabetes”, vindt Izaira Kersten. De actrice die vrijdag met de voorstelling Suiker! in theater Kikker is te zien, weet waar ze het over heeft, want ze lijdt zelf aan suikerziekte. ,,Diabetes heeft heel veel effect op je emotie. Als je een hypo hebt, dus dat je suikerspiegel onder een kritisch niveau daalt, dan verander je compleet. Dat is eng, maar ook heel theatraal.”
Een voorstelling over een ziekte, door een zieke gemaakt. Dat klinkt niet erg aanlokkelijk voor de gemiddelde theaterbezoeker. Dat klinkt als extreem doelgroepentoneel en napraat-toneel dat je niet uitzoekt voor een aangenaam avondje uit. Toch blijkt Suiker! een buitengewoon onderhoudend solotoneelstuk te zijn, waarin Izaira Kersten bovendien op een tamelijk geniale manier met de verbeelding aan de haal gaat. ,,Uiteindelijk is het een toneelstuk over een vrouw die nogal agressief en onberekenbaar uit de hoek komt. Een gevaarlijke diabeet, kortom.”
En ook eentje die helemaal doordraait wanneer je in haar buurt het sprookje Hans en Grietje alleen al noemt. Tamelijk overtuigend weet Kersten te melden dat ze ooit werd benaderd voor een rol in een voorstelling van Hans en Grietje, waarin het beruchte huisje van de toverheks ook echt van suikergoed gemaakt zou wijn. Ze moest de rol teruggeven, omdat ze dat niet aan zou kunnen. Het lijkt uit het leven gegrepen, maar is dat niet. ,,Vroeg iemand me maar eens voor een rol in Hans en Grietje. Maar dat is nog nooit gebeurd.”
Kersten maakte Suiker! alweer twee jaar geleden, als een eerste proeve in een klein festival in Utrecht. ,,Ik wil al heel lang een voorstelling over diabetes maken. Dat komt ook omdat er zoveel misverstanden over die ziekte zijn. Veel mensen denken dat het alleen maar een weinig storende ziekte is, waarvoor je zo nu en dan eens een spuitje moet zetten. Het tegendeel is waar. Je kunt er gewoon aan doodgaan, er kunnen lichaamsdelen geamputeerd worden, je kunt blind worden en kinderen krijgen is ook al niet vanzelfsprekend.”
Dat ze zelf al sinds haar vroege jeugd lijdt aan de ziekte, waaraan haar moeder ook overleed, is een belangrijke reden, maar Izaira Kersten wil deze voorstelling geenszins brengen als een 'therapeutische egotrip': ,,Er lijden zeshonderdduizend mensen aan diabetes. Tel daar de familie, vrienden en bekenden bij op, en je beseft dat eigenlijk iedereen in Nederland wel met de ziekte te maken heeft. Dan is het best goed dat daar eens op een andere manier aandacht voor is. Voor deze voorstelling heb ik ontzettend veel literatuur doorgewerkt, en als je er zelf aan lijdt, lees je natuurlijk ook alles, maar er is tussen al die koude, technische verhalen nergens iets te vinden over hoe het vóelt om diabeet te zijn. Daar gaat dit stuk over.”
En dat voelt dus best spectaculair. Kersten vertelt buitengewoon aanstekelijk over een 'hypo' in een supermarkt, maar vertelt in een aangrijpende passage ook over de worsteling die zij en haar vriend hebben met de vraag of ze kinderen kunnen krijgen. Persoonlijke dingen, waarbij soms bijna het onaangename gevoel krijgt naar een privé-bekentenis te kijken. Dat het nergens over de schreef gaat is mede te danken aan Izaira's partner, de bekende acteur Barry Atsma. Atsma regisseerde Kersten en bemoeide zich actief met de inhoud van het stuk. Hij slaagt er bijzonder goed in om de toon licht te houden, en tegelijkertijd zwaar te maken waar dat nodig is. Atsma is er, kortom in geslaagd om er spannend en aansprekend theater van te maken.
De bij tijden ontroerende voorstelling confronteert ook, maar geeft het publiek ook op een aangename manier stof tot nadenken. Suiker! kon gemaakt worden dankzij de hulp van het kleine bedrijfje Motto Op Maat en werd gesubsidieerd door het Diabetesfonds. Tot nu toe is het stuk daarom vooral gepromoot onder de contacten van die instelling. Zo waren tot nu toe vooral diabetespatiënten en hun familie bij de voorstellingen aanwezig. Soms levert dat confronterende nagesprekken op, waarbij Kersten als ervaringsdeskundige soms zeer persoonlijke verhalen te horen krijgt. ,,Soms denk ik: hou op, ik ben ook maar gewoon actrice, hoor. Ik speel maar een rol. Daarom vind ik het ook leuk als ik mensen aan het twijfelen kan brengen. Zoals laatst, toen ze een weddenschap hielden met als inzet of ik nu wel of niet echt zelf aan de ziekte leed.”
 
Hilde Gerlofs in Diabetes en Leven, sept. 2005
 
Izaira Kerstens’ voorstelling Suiker knalt je tegemoet. Het
stuk, een combinatie van toneel en cabaret, is energiek,
meeslepend, komisch en ontroerend tegelijk. Juist deze
combinatie maakt de voorstelling bijzonder. Wanneer
Izaira een videotape van zichzelf vertoont waarop ze tijdens
een hypo te zien is, hoor je het publiek denken; is
het nou echt of niet? Ze valt in het filmpje om en heeft
zich totaal niet in de hand. Ze noemt het vervolgens een
nogal gênant filmpje. Daarna gaat ze vrolijk verder met de
voorstelling, het stilgevallen publiek meevoerend naar een
lachwekkende scène over het gebruiken van een hypo om
bijvoorbeeld voor te dringen. De kunst van het opwekken
van zulke wisselende emoties bij een zaal vol mensen verstaat
Izaira tot in de puntjes!
Roken: Russisch roulette
Op haar 26e kreeg Izaira diabetes. "In het begin weet je niet
precies wat het is. En nog steeds ben ik bezig structuur en
regelmaat in mijn leven te brengen en verantwoordelijkheid
te nemen voor mijn eigen lichaam." Roken was haar grootste
zonde, ze is nu gestopt. "Ik heb ooit gelezen dat roken
als Russisch roulette is en dat vond ik erg confronterend."
Van idee naar voorstelling
Izaira wilde al lange tijd ‘iets doen’ met diabetes. Als
actrice voelde zij zich dé persoon om een grappige en
tegelijk confronterende voorstelling erover te maken. Ze
maakte met haar vriend en regisseur Barry Atsma een
proefvoorstelling van twintig minuten. Enthousiaste reacties
van bezoekers en een feest van herkenning was het
gevolg. Bovendien merkte iemand van het Diabetes Fonds
haar op, met als gevolg dat Izaira eind 2003 de kans
kreeg een avondvullende voorstelling te spelen, die ter
gelegenheid van het 25-jarig jubileum als cadeautje aan
betrokkenen werd aangeboden.
‘Suku’
Na twee series voorstellingen in Nederland ging Izaira
eind 2004 naar Curaçao om daar haar stuk te spelen.
Eén keer in het Nederlands en drie keer in het
Papiaments: ‘Suku’. Ze heeft er typisch Curaçaose elementen
aan toegevoegd, zoals een Tumba (swingend carnavalslied)
en een opwindende lofzang over alle heerlijke
Antilliaanse etenswaren. Hoewel Izaira een deel van haar
jeugd op Curaçao heeft doorgebracht was de voorstelling
in het Papiaments een hele klus: "Het was keihard werken,
ik heb me een week opgesloten om te studeren op
de tekst. Papiaments is niet mijn moedertaal, maar wel
mijn moeders’ taal. Dat maakt het heel apart om het stuk
in deze taal te spelen."
Un tiki suku
Volgens Izaira is deze voorstelling bij lange na niet genoeg
om mensen op Curaçao bewust te maken van hun
ziekte en hoe ze ermee om moeten gaan. Izaira’s moeder
overleed vijf jaar geleden aan een hartaanval en had ook
diabetes. In het begin van de voorstelling speelt Izaira
een telefoongesprek met haar moeder. Deze reageert
geschokt als Izaira haar vertelt dat ze vier keer per dag
gaat spuiten. "Op Curaçao heerst heel sterk het idee van
‘Un tiki suku’, oftewel: een beetje suiker. Dat ik vier keer
per dag ging spuiten betekende voor mijn moeder dat ik
heel zwáár diabetes had." Moeder en dochter verschilden
sterk van mening over de behandeling van hun aandoening:
Izaira leeft naar de moderne richtlijnen en gebruikt
reguliere medicatie, terwijl haar moeder erg hechtte aan
natuurgeneeswijzen. "Haar internist noemde haar levenswijze
eens ‘langzaam zelfmoord plegen’. Ik respecteer
haar manier van leven, maar denk soms toch: als ze het
nou op een andere manier gedaan had...’
Izaira start in oktober weer met een nieuwe serie voorstellingen.